Mo Magazine:
Via onderstaande link kunnen jullie mijn artikel lezen dat ik geschreven heb voor Mo Magazine en dat online gepubliceerd is: Indianen van Abya Yala stemmen de violen.
http://www.mo.be/index.php?id=78&tx_uwnews_pi2%5Bart_id%5D=25358&cHash=3eb2dcd58a
De foto is ook van mij (:-)
Voor nog meer foto´s zullen jullie een beetje geduld moeten hebben.
woensdag 17 juni 2009
Het leven zoals het is: Cholita 2
De volgende foto is getrokken tijdens het werk.
Op de 12e Feria de la Biodiversidad bij de groep van CETHA-Socamani (ook partner van BD, even buiten Oruro gevestigd).
La Cholita Brownie
La Cholita Brownie,
Hoogblond, Venetiaans Blond, ros, ... wat ze mij vroeger ook
noemden, het is niet meer van tel. Ik ben nu een brownie,
een brunette geworden. Niets te pottekes, tubes, cremes,
stinkende vloeistoffen, de natuur heeft mij geconverteerd.
Ik was reeds gewaarschuwd dat door de hoogte en de droogte
uw haarkleur donkerder wordt. Stiekem dacht ik dat het
effect van de zon, waardoor mijn haar altijd lichter wordt
(en het omgekeerde, het gebrek aan zon waardoor mensen die
mij kennen maar iets minder regelmatig zien mij in de winter
pertinent vragen of ik mijn haar gekleurd heb), het effect
van de hoogte en droogte zou neutraliseren.
Maar neen, na amper 3 weken kon ik het niet langer negeren,
mijn haar is donker. Er begon mij al iets te dagen, doordat
ze mij op straat niet langer nariepen als 'rubia', blondine,
wat ik gewend ben van de reizen in het latijns-amerikaanse
(taal)gebied. Daarna lag de focus van de werkmannen en
asfaltleggers, die ik minstens 2 keer per dag passeer op weg
naar mijn werk, iets lager en kreeg ik commentaar op mijn
boezem. 'Santissima madre, wat een borsten' was de slagzin
geworden. En dan te bedenken dat ik nog goed ingeduffeld
was in een fleece. Niet erg sexy, maar bon. Negeren die handel.
Na een maand, toen ik mijn hele outfit bijeengespaard had,
ben ik mij beginnen vertonen als Cholita. Deze naam wordt
gegeven aan de mensen die nog de traditionele klederdracht
gebruiken. Ik was al verliefd geworden op de stoffen van de
pollera´s (bolrokken), en mensen, ik heb een zwak voor
schoon stofkes", dat is geweten, dus kon ik er ook niet aan
weerstaan om een pollera of twee te kopen (op een been kan je
niet staan, zoals je kan lezen in het artikel La Boda, wordt
bier hier ook ALTIJD per twee flessen besteld).
Ik heb dus een licht kakigroene en een koningsblauwe gekocht.
Eerder had ik al een donkergrijze bolhoed (sombrero Borsalino)
gekocht en enaguas (onderrokken), 4 lagen van spierwitte kant
bezet met kanten roosjes en pailletjes. Prachtig, echt een
princessenrok, spijtig genoeg kan je die niet gewoon dragen.
Een ander accessoire van de Cholita is de polainas, de
beenverwarmers. Ik heb een paar in synthetische wol gekocht en
in Puno had ik er gevonden in alpaca, heerlijk zachte wol van
de Alpaca, kameloïde.
Een Cholita draagt ook (bijna) altijd 2 vlechten met tullma´s,
dat zijn zwarte (want dat is de meest voorkomende haarkleur)
linten met onderaan bundeltjes pareltjes, die je moet
invlechten.
Ik had er natuurlijk gekocht in dezelfde kleur als mijn
pollera´s, want alles moet hier assorti zijn!
Ik wou nog eventjes wachten met ze in te doen, tot mijn haar
een beetje gegroeid was, maar de sociale druk was te groot.
Verder heb ik ook nog 2 aguayo´s gekocht, dat zijn van die
grote gekleurde doeken die de cholita´s op hun rug dragen en
waar ze hun sacoche, hun wawa (baby), hun koopwaar of
boodschappen,... in steken. Natuurlijk heb ik een groene en
een blauwe gekocht.
Ik denk dat ze, zoals bijna alle artesanías (handwerk), uit
China komen. De handgemaakte zijn minstens vijf keer zo duur,
heb ik me laten vertellen (een gewoonte van de Bolivianen
is om van alles wat je aan en bij hebt de prijs te vragen
om dan te kunnen vergelijken).
Toen het nog niet zo koud was, heb ik een mantilla (manteltje)
van fleece gekocht, een groen (surprise surprise), want een
blauw hadden ze daar niet.
De echte Cholita´s dragen geen jas, ook niet met deze kou.
Ze dragen t-shirten met lange mouwen, en golfkes. Doordat de
pollera hoog gedragen wordt (hij snoert de taille dicht,
de eerste keer had ik na een halve dag stekende buikpijn omdat
ik hem te hard had aangespannen, blijkbaar), dragen ze er
korte truitjes en golfjes op, en met deze koude daarover soms
wolle vestjes, maar nooit een skifrak bijvoorbeeld, zoals ik
mij permitteer. Daarover dragen ze dan hun mantilla´s en
daarover hun aguayo´s.
Wat de schoenen betreft, heb ik hulp gekregen van Bertha,
een vriendin, want overal op de mercado´s waar ik ging zien,
hadden ze nooit schoenen groter dan maar 37. Een probleem dus
voor mij. De meeste Cholita´s dragen platte plastieken schoenen,
behalve voor te dansen durven ze wel eens leren schoenen
aandoen, met de obligate naaldhak, maar daar ging ik mij niet
aan wagen (als je de voetpaden hier hebt gezien, dan zul je
mij gelijk geven). Ik heb dus een gulden middenweg gekozen:
platte leren schoenen met een punt, "typische moderne
Cholitaschoenen". Een paar mat koper-goud en een paar wit
(prachtig onder de koningsblauwe rok, we werken aan de
assorti-kleerkast!). In de schoenen zou je dan normaalgezien
sokken moeten dragen, daarover vleeskleurige nylonkousen en
daarover polaina´s (beenverwarmers). Omdat ik gruwel van
vleeskleurige nylonkousen, en omdat ik dikke zwarte en
donkerbruine kousebroeken en (thermische) leggings bij had,
heb ik het daar maar bij gehouden.
De reacties? Ongelofelijk! Onvoorstelbaar.
Ze kunnen hun ogen niet geloven. Als ik over straat loop,
wordt ik voortdurend aangesproken met "hola cholita bonita",
"wat een schoonheid", vind je het leuk?",...
Mensen vragen of ze een foto van mij mogen nemen of doen het
stiekem. Meestal als er een begint, willen er meerderen met
mij op de foto. Ik ben al geïnterviewd voor de radio, weldra
ook voor de TV. De reacties zijn ronduit schitterend, een
popcorn-verkoopster zei dat ze spontaan lesbisch was geworden
toen ze mij zag. ´k Heb al huwelijksaanzoeken gekregen, maar
dan zeg ik natuurlijk dat ik al getrouwd ben, en dan willen
ze natuurlijk weten met wie...
Een keer heb ik, toen ik met mijn collega´s in het centrum
moest zijn, achter mijn rug gehoord "kijk eens hoe ze dat
meisje hebben verkleed", maar voor de rest zijn de reacties
altijd ronduit positief. ´k Had het niet verwacht, dacht dat
ik boze blikken zou krijgen omdat het tenslotte provoceren is.
De jongeren hebben last van globalisering en willen zo snel
mogelijk de tradities vergeten. Ze zijn boos en gegeneerd als
hun moeder zo durft rond te lopen. De schoonzus van Janneth,
mijn "ama de casa" (landlady), vroeg mij onlangs tijdens dat
we het vlees en de aardappelen en oka aan het klaarmaken waren
in de over voor het feest van Corpus Cristi, of ze mijn
blauwe pollera een keer mocht lenen, dan ging ze haar zoon
zo afhalen van school, nog een laatste keer, met lange
vlechten, voor ze haar haar ging knippen. Ze ging het doen om
haar zoon te pesten, want die ging zich absoluut schamen als
hij zijn moeder zo aan de schoolpoort zag staan (puber).
Het voornaamste, op dit moment, is dat de pollera´s echt wel
warm zijn!
Hoogblond, Venetiaans Blond, ros, ... wat ze mij vroeger ook
noemden, het is niet meer van tel. Ik ben nu een brownie,
een brunette geworden. Niets te pottekes, tubes, cremes,
stinkende vloeistoffen, de natuur heeft mij geconverteerd.
Ik was reeds gewaarschuwd dat door de hoogte en de droogte
uw haarkleur donkerder wordt. Stiekem dacht ik dat het
effect van de zon, waardoor mijn haar altijd lichter wordt
(en het omgekeerde, het gebrek aan zon waardoor mensen die
mij kennen maar iets minder regelmatig zien mij in de winter
pertinent vragen of ik mijn haar gekleurd heb), het effect
van de hoogte en droogte zou neutraliseren.
Maar neen, na amper 3 weken kon ik het niet langer negeren,
mijn haar is donker. Er begon mij al iets te dagen, doordat
ze mij op straat niet langer nariepen als 'rubia', blondine,
wat ik gewend ben van de reizen in het latijns-amerikaanse
(taal)gebied. Daarna lag de focus van de werkmannen en
asfaltleggers, die ik minstens 2 keer per dag passeer op weg
naar mijn werk, iets lager en kreeg ik commentaar op mijn
boezem. 'Santissima madre, wat een borsten' was de slagzin
geworden. En dan te bedenken dat ik nog goed ingeduffeld
was in een fleece. Niet erg sexy, maar bon. Negeren die handel.
Na een maand, toen ik mijn hele outfit bijeengespaard had,
ben ik mij beginnen vertonen als Cholita. Deze naam wordt
gegeven aan de mensen die nog de traditionele klederdracht
gebruiken. Ik was al verliefd geworden op de stoffen van de
pollera´s (bolrokken), en mensen, ik heb een zwak voor
schoon stofkes", dat is geweten, dus kon ik er ook niet aan
weerstaan om een pollera of twee te kopen (op een been kan je
niet staan, zoals je kan lezen in het artikel La Boda, wordt
bier hier ook ALTIJD per twee flessen besteld).
Ik heb dus een licht kakigroene en een koningsblauwe gekocht.
Eerder had ik al een donkergrijze bolhoed (sombrero Borsalino)
gekocht en enaguas (onderrokken), 4 lagen van spierwitte kant
bezet met kanten roosjes en pailletjes. Prachtig, echt een
princessenrok, spijtig genoeg kan je die niet gewoon dragen.
Een ander accessoire van de Cholita is de polainas, de
beenverwarmers. Ik heb een paar in synthetische wol gekocht en
in Puno had ik er gevonden in alpaca, heerlijk zachte wol van
de Alpaca, kameloïde.
Een Cholita draagt ook (bijna) altijd 2 vlechten met tullma´s,
dat zijn zwarte (want dat is de meest voorkomende haarkleur)
linten met onderaan bundeltjes pareltjes, die je moet
invlechten.
Ik had er natuurlijk gekocht in dezelfde kleur als mijn
pollera´s, want alles moet hier assorti zijn!
Ik wou nog eventjes wachten met ze in te doen, tot mijn haar
een beetje gegroeid was, maar de sociale druk was te groot.
Verder heb ik ook nog 2 aguayo´s gekocht, dat zijn van die
grote gekleurde doeken die de cholita´s op hun rug dragen en
waar ze hun sacoche, hun wawa (baby), hun koopwaar of
boodschappen,... in steken. Natuurlijk heb ik een groene en
een blauwe gekocht.
Ik denk dat ze, zoals bijna alle artesanías (handwerk), uit
China komen. De handgemaakte zijn minstens vijf keer zo duur,
heb ik me laten vertellen (een gewoonte van de Bolivianen
is om van alles wat je aan en bij hebt de prijs te vragen
om dan te kunnen vergelijken).
Toen het nog niet zo koud was, heb ik een mantilla (manteltje)
van fleece gekocht, een groen (surprise surprise), want een
blauw hadden ze daar niet.
De echte Cholita´s dragen geen jas, ook niet met deze kou.
Ze dragen t-shirten met lange mouwen, en golfkes. Doordat de
pollera hoog gedragen wordt (hij snoert de taille dicht,
de eerste keer had ik na een halve dag stekende buikpijn omdat
ik hem te hard had aangespannen, blijkbaar), dragen ze er
korte truitjes en golfjes op, en met deze koude daarover soms
wolle vestjes, maar nooit een skifrak bijvoorbeeld, zoals ik
mij permitteer. Daarover dragen ze dan hun mantilla´s en
daarover hun aguayo´s.
Wat de schoenen betreft, heb ik hulp gekregen van Bertha,
een vriendin, want overal op de mercado´s waar ik ging zien,
hadden ze nooit schoenen groter dan maar 37. Een probleem dus
voor mij. De meeste Cholita´s dragen platte plastieken schoenen,
behalve voor te dansen durven ze wel eens leren schoenen
aandoen, met de obligate naaldhak, maar daar ging ik mij niet
aan wagen (als je de voetpaden hier hebt gezien, dan zul je
mij gelijk geven). Ik heb dus een gulden middenweg gekozen:
platte leren schoenen met een punt, "typische moderne
Cholitaschoenen". Een paar mat koper-goud en een paar wit
(prachtig onder de koningsblauwe rok, we werken aan de
assorti-kleerkast!). In de schoenen zou je dan normaalgezien
sokken moeten dragen, daarover vleeskleurige nylonkousen en
daarover polaina´s (beenverwarmers). Omdat ik gruwel van
vleeskleurige nylonkousen, en omdat ik dikke zwarte en
donkerbruine kousebroeken en (thermische) leggings bij had,
heb ik het daar maar bij gehouden.
De reacties? Ongelofelijk! Onvoorstelbaar.
Ze kunnen hun ogen niet geloven. Als ik over straat loop,
wordt ik voortdurend aangesproken met "hola cholita bonita",
"wat een schoonheid", vind je het leuk?",...
Mensen vragen of ze een foto van mij mogen nemen of doen het
stiekem. Meestal als er een begint, willen er meerderen met
mij op de foto. Ik ben al geïnterviewd voor de radio, weldra
ook voor de TV. De reacties zijn ronduit schitterend, een
popcorn-verkoopster zei dat ze spontaan lesbisch was geworden
toen ze mij zag. ´k Heb al huwelijksaanzoeken gekregen, maar
dan zeg ik natuurlijk dat ik al getrouwd ben, en dan willen
ze natuurlijk weten met wie...
Een keer heb ik, toen ik met mijn collega´s in het centrum
moest zijn, achter mijn rug gehoord "kijk eens hoe ze dat
meisje hebben verkleed", maar voor de rest zijn de reacties
altijd ronduit positief. ´k Had het niet verwacht, dacht dat
ik boze blikken zou krijgen omdat het tenslotte provoceren is.
De jongeren hebben last van globalisering en willen zo snel
mogelijk de tradities vergeten. Ze zijn boos en gegeneerd als
hun moeder zo durft rond te lopen. De schoonzus van Janneth,
mijn "ama de casa" (landlady), vroeg mij onlangs tijdens dat
we het vlees en de aardappelen en oka aan het klaarmaken waren
in de over voor het feest van Corpus Cristi, of ze mijn
blauwe pollera een keer mocht lenen, dan ging ze haar zoon
zo afhalen van school, nog een laatste keer, met lange
vlechten, voor ze haar haar ging knippen. Ze ging het doen om
haar zoon te pesten, want die ging zich absoluut schamen als
hij zijn moeder zo aan de schoolpoort zag staan (puber).
Het voornaamste, op dit moment, is dat de pollera´s echt wel
warm zijn!
Slaapritueel
Slaapritueel
Overdag is het hier zonnig en zeer aangenaam in het zonnetje,
uit de wind, maar aan de schaduwkant van de straat blijft het
water in de goot echter bevrozen.
's Nachts is het koud. De huizen zijn bijzonder slecht
geïsoleerd en er is geen verwarming. In de steden is het nog
iets warmer dan op het platteland. Ik woon in het zuiden van
de stad. De wind blaast er lustig en de huizen met een verdiep
zijn niet dik gezaaid en niet afgeschermd van de wind en de
koude, in het centrum is het warmer. 's Ochtends bijvoorbeeld
komt er in het huis waar ik woon tot 11u geen water uit de
kraan (ik woon op het eerste verdiep). Op het gelijkvloers is
er iets vroeger terug water, want die buizen steken in de
grond, maar nog niet op het uur dat ik mij zou moeten wassen.
Maar dat probleem los is op door de avond ervoor een kan met
water te vullen, dat ik dan kan koken om mij mee te wassen en
mijn tanden te poetsen.
Een kwartiertje voor ik ga slapen vul ik mijn warmwaterkruik
met kokend water en stop die onderaan in mijn slaapzak.
Je uitkleden is wel eventjes klappertanden.
Ik doe thermisch ondergoed aan: een broek met lange pijpen en
een t-shirt met lange mouwen. Daarover doe ik nog een katoenen
pijama met lange mouwen en een kap. Ik doe natuurlijk ook
bedsloefen aan, een sjaal, een muts en handschoenen zonder
vingertopjes want anders krijg ik de rits van mijn slaapzak
niet open en dicht, en het is ook ahndig als in ni bed nog
wat wil lezen en ik moet de bladzijden omslaan. De muts en
handschoenen zijn beide gemaakt van alpaca-wol. Binnen in
mijn slaapzak heb ik nog een zijden lakenzak gestoken,
"ads up to 5ºC", beloofde de verpakking.
Mijn slaapzak is bestemd voor kamperen tot -9C. Als ik nog
lager wou, moest ik mijn bedget verdrievoudigen en dat vond
ik een beetje overdreven. Bovenop mijn slaapzak liggen dan
nog 4 zware Boliviaanse dekens.
"Mannekes, dit is nog niks tegenover wat Dixie en Julie
moeten doorstaan op hun expedities", denk ik dan. Respect!
Glimlachend val ik in slaap, "ze moesten mij hier eens zien
liggen, die in België!"
Overdag is het hier zonnig en zeer aangenaam in het zonnetje,
uit de wind, maar aan de schaduwkant van de straat blijft het
water in de goot echter bevrozen.
's Nachts is het koud. De huizen zijn bijzonder slecht
geïsoleerd en er is geen verwarming. In de steden is het nog
iets warmer dan op het platteland. Ik woon in het zuiden van
de stad. De wind blaast er lustig en de huizen met een verdiep
zijn niet dik gezaaid en niet afgeschermd van de wind en de
koude, in het centrum is het warmer. 's Ochtends bijvoorbeeld
komt er in het huis waar ik woon tot 11u geen water uit de
kraan (ik woon op het eerste verdiep). Op het gelijkvloers is
er iets vroeger terug water, want die buizen steken in de
grond, maar nog niet op het uur dat ik mij zou moeten wassen.
Maar dat probleem los is op door de avond ervoor een kan met
water te vullen, dat ik dan kan koken om mij mee te wassen en
mijn tanden te poetsen.
Een kwartiertje voor ik ga slapen vul ik mijn warmwaterkruik
met kokend water en stop die onderaan in mijn slaapzak.
Je uitkleden is wel eventjes klappertanden.
Ik doe thermisch ondergoed aan: een broek met lange pijpen en
een t-shirt met lange mouwen. Daarover doe ik nog een katoenen
pijama met lange mouwen en een kap. Ik doe natuurlijk ook
bedsloefen aan, een sjaal, een muts en handschoenen zonder
vingertopjes want anders krijg ik de rits van mijn slaapzak
niet open en dicht, en het is ook ahndig als in ni bed nog
wat wil lezen en ik moet de bladzijden omslaan. De muts en
handschoenen zijn beide gemaakt van alpaca-wol. Binnen in
mijn slaapzak heb ik nog een zijden lakenzak gestoken,
"ads up to 5ºC", beloofde de verpakking.
Mijn slaapzak is bestemd voor kamperen tot -9C. Als ik nog
lager wou, moest ik mijn bedget verdrievoudigen en dat vond
ik een beetje overdreven. Bovenop mijn slaapzak liggen dan
nog 4 zware Boliviaanse dekens.
"Mannekes, dit is nog niks tegenover wat Dixie en Julie
moeten doorstaan op hun expedities", denk ik dan. Respect!
Glimlachend val ik in slaap, "ze moesten mij hier eens zien
liggen, die in België!"
Abonneren op:
Posts (Atom)